Jest to drzewo szybko rosnące, osiągające zwykle wysokość do 30 m, a na siedliskach korzystniejszych także ponad 40 m oraz średnicę do ponad 100 cm.
Biel drewna podatny na impregnowanie. Kurczliwość drewna przeciętna, odporne na warunki atmosferyczne. Drewno jest miękkie, lekkie, łatwo łupliwe, dobrze się skrawa i łuszczy (na okleiny).
Popularne drzewo o średniej wysokości ok. 25 m i średnicy pierśnicy do 80 cm. Występuje w Polsce w stanie dzikim obok dwu innych gatunków: Alnus incana Moench - olszy szarej oraz Alnus viridis DC - olszy zielonej.
Surowe drewno ma barwę czerwonawo-białą do żółto-czerwonej; pod działaniem powietrza i światła gwałtownie ciemnieje. Przyrosty roczne są słabo widoczne.
Obróbka mechaniczna: drewno jest lekkie, miękkie, elastyczne, mocne,obrabia się dobrze uzyskując przy tym gładkie powierzchnie. Po sośnie najtańszy gatunek drewna, ze względu na miękkość (twardszy od sosny) narażony na uszkodzenia, trwały, o ciepło beżowym wybarwieniu z dyskretnym rysunkiem słojów.
Wolno rosnące drzewo o wysokości do 40 m i średnicy do 150 cm ma pierścień dobrze wyrośnięty i ukształtowany, do wysokości ok. 20 m wolny od gałęzi,o kształcie cylindrycznym.
Rysunek lekko słoisty na płaszczyźnie stycznej, lekko prążkowanyna plaszczyźnie promieniowej. Surowe drewno ma barwę żółto-czerwonawą do czerwonawo-brunatnej, fałszywa twardziel czerwona do czerwono-brązowej.
Obróbka mechaniczna dobra, drewno jest podatne na skrawanie i łuszczenie, dobre połączenia na gwoździe i śruby. Sklejanie dobre. Wykańczanie powierzchni dobre, drewno dobrze się bejcuje i pokrywa lakierami.
Drzewo występowało już w czasie zlodowaceń, odrodziło się w czasie ociepleń i trwa od młodszego trzeciorzędu do chwili obecnej. Najstarszy buk zwyczajny rośnie w Sierakowie (województwo poznańskie)i ma 327 lat. Obwód jego wynosi 678 cm, pierśnica 216 cm. Owoce buka -bukiew - są jadalne, a olej wyciskany z bukwi jest jednym ze składników margaryny. Drzewo uważane jest za "drzewo płodności" wg wierzeń starożytnych Daków (Rumunia). W legendzie drewniany instrument muzyczny fagot (najlepszy bukowy) wywodzi swoją nazwę od buka (Fagus). Zwarty las bukowy złożony z dorosłych 200-letnich buków, zwany Gajem Światopełka - znajduje się Kartuzach.
Średniotwardy, o jasno beżowej barwie, z charakterystycznymi, wyrażnymi, gęsto rozsianymi przecinkami na słojach. Ciemniejsze słoje rozpływające się w fakturze drewna.
W Polsce jest to dzikie drzewo leśne zaliczane do najbardziej cennych, szlachetnych gatunków rodzimych drzew liściastych.
Szybkorosnące, zrzucające liście, średniej wielkości drzewo, wysokości25-35 m i średnicy do ok. 100 cm. Dożywa mniej więcej 300 lat, przy czym w wieku ok. 100 lat następuje zahamowanie przyrostu na wysokość.
Drewno późne ciemniejsze od drewna wczesnego. Drewno jesionu jest drewnem nieregularnie wybarwionym, o rysunku słoistym, pręgowanym i bardzo dekoracyjnym. Zapach słaby, jedynie zaraz po ścięciu drewno jestsłodkawo-aromatyczne. Smaku nie posiada. Pnie o oliwkowej barwie twardzieli, są szczególnie poszukiwane i cenione jako tzw. "jesion oliwkowy".
Jesion występuje w mitach i legendach wielu starożytnych ludów, bądź jako Bóg, bądź jako pełnomocnik obdarzony magiczną mocą. Yggdrasil (teżYgdrasil, Iggdrasil, Igdrasil), to święte drzewo Skandynawów. W mitologii ludów północy odgrywa rolę drzewa wiadomości dobrego i złego.
Sen pod jesionem krzepił na umyśle. Drzewu temu przypisywano właściwości magiczne. W starożytności było to drzewo Aresa - boga wojny. Zeus - syn Kronosa tworząc nowy porządek świata stworzył jesionowych ludzi. To oni wprowadzili jesionowe dzidy, których używanie weszło na wieki w zwyczaj ludzi parających się wojennym rzemiosłem.
Bardzo twardy, o wyrazistych słojach, w kolorze ciemnego beżu przechodzącego w biel.
W Polsce występują dwa gatunki dębu: Quercus robur L. - dąb szypułkowy oraz Quercus petraea Liebl. - dąb bezszypułkowy oraz dąb czerwony. Należy również odnotować występowaniedębu czarnego. Występuje on jako drewno okrągłe, które przez stulecia przelegiwałow bagnach lub starorzeczach.
Rysunek: słoisty, prążkowany, z wyraźnymi "lusterkami". Drewno połyskliwe i dekoracyjne. Surowe drewno trwałe także w wodzie,odporne na warunki atmosferyczne.
Odnośnie wieku dębów powstało wiele legend i obiegowych stwierdzeń. C.Pacyniak, który zajmował się wiekiem najstarszych drzew w Polsce stwierdził,że najstarszy dąb bezszypułkowy w Polsce rośnie w Turowie (województwo opolskie) i ma 369 lat, natomiast najstarszy dąb szypułkowy w Polsce rośnie w Bąkowie (wieś i gmina Warlubie w województwie bydgoskim). Słynne 1000-letnie dęby rogalińskie są od niego znacznie młodsze - najstarszy z nich ma 609lat.
W świętych gajach Słowian dąb - po starosłowiańsku "dąbr", stąd dąbrowa- był drzewem świętym. W Grecji starożytnej było to drzewo Zeusa, utożsamiane z bogiem błyskawic i ognia, gdyż znana do dziś jest skłonność dębów do"ściągania" błyskawic i piorunów.
Dąb należy do najstarszych gatunków drzew, od 65 milionów lat istniał w paleocenie - trzeciorzędzie.
Twardy, o złoto miodowej barwie przechodzącej w brąz, z nieregularnymi słojami.